forumbig

iplan 750 130

مقاله های تخصصی

مصاحبه آقای بختیاری با مجله حسابرس - قسمت اول

1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 Rating 4.09 (11 Votes)

 DSC 1168 resize resize

 

مصاحبه مجله معتبر حسابرس با اساتید حسابرسی ایران

 

 

 

ضوابط مربوط به فعالیت موسسه های حسابرسی

یکی از ویژگیهای بحران اقتصادی جهانی اخیر این بود که برای اولین بار حرفه حسابرسی به خاطر پدید آمدن بحران اقتصادی مقصر با شریک جرم به حساب نیامد . این بحران به روشنی نشان داد که بهادادن به حرفه پر اهمیت حسابرسی و نقش عظیم آن در اقصاد ، تضمینی است برای پیشگیری از بحرانهای اقتصادی احتمالی آینده ، موسسه های حسابرسی در ایران سابقه نه چندان طولانی دارند و در طول مدت زمان عمر خود فراز و نشیبهای گونانونی را پشت سرگذارده اند . موسسه های حسابرسی که همگی عضو جامعه حسابداران رسمی ایران هستند به بیش از 240 موسسه میرسند که در اختلاس اخیر ایران ، انگشت اتهام به سوی آنها نیز به اشاره رفته است  . 

حرفه حسابداری برای حفظ اعتماد جامعه ، بایدبه تعهد خود به منافع عمومی بی کم و کاست پایبند بماند وخدمات با کیفیت بالا عرضه کند . حرفه حسابداری که پاسدار شفافیت و پاسخگویی است خود یابد بی هیچ پرده پوشی و با پذیرش نظارت کامل جامعه برخود ، ادعای خدمت به منافع عمومی را تردید ناپذیر سازد .

نشریه حسابرس بمنظور انتقال دیدگاه صاحبنظران به اعضای حرفه در زمینه یادشده ، میزگردی با موضوع"ضوابط مربوط به فعالیت موسسه های حسابرسی " تشکیل داد و پیرامون مباحث برشمرده در زیر ، مورد گفتگو و تبادل نظر شرکت کنندگان در این میزگرد قرار گرفت :

-          اصول حاکم بر فعالیت موسسه های حسابرسی ایران چه کاستیها و چه  برتریهایی نسبت به سایر کشور های جهان دارد ؟

-          مناسبترین مرجع یا مراجع برای تعیین ضوابط حاکم بر فعالیت موسسه های حسابرسی کدام است ؟

-          مناسبترین مرجع یا مراجع برای نظارت بررعایت ضوابط تعیین شده برای فعالیت موسسه های حسابرسی کدامند ؟

-          موانع تشکیل موسسه های بزرگ حسابرسی چیست ؟

-          کیفیت کار موسسه های حسابرسی ، در سالهای اخیر ، چگونه ارزیابی میشود ؟

-          ارتباط با موسسه های حسابرسی بین المللی و تاثیر چنین ارتباطی بر مدیریت و عملکرد موسسه های حسابرسی ایران چگونه ارزیابی میشود ؟

-          با چالش تقسیم کار حسابرسی چه باید کرد ؟ چه ضوابطی برای بازار کار حسابرسی باید در نظر گرفته شود ؟

-          بحران مبلغ حق الزحمه حسابرسی چه راه حلی دارد ؟ چگونه صاحبکاران را میتوان به یک نظام منصفانه پرداخت حق الزحمه سوق داد ؟

-          آیا تدوین ضوابطی برای حسابرسی موسسه های کوچک و متوسط ضروری است ؟

 

IMG 1099 resize resize

صفار

محور بحث این میز گرد ، موسسه های حسابرسی است . آمار رسمی نشان میدهد که حدود 250موسسه حسابرسی عضوجامعه حسابداران رسمی هستند که تنها حدود 10 درصد از موسسه های ثبت شده بصورت پایدار و فعالند اجازه بدهید با این پرسش بحث را ؛از کنیم که تحلیل شما از وضعیت موسسه های حسابرسی در این چیست ؟

یزدی

ضمن تشکر از فرصتی که در اختیار اینجانب گذاشته اید ، اجازه میخواهم قبل از ورود به بحث به آمار و ارقامی مرتبط با موضوع بحث اچارهداشته باشم . براساس آمار مرکز اطلاع رسانی اینترنتی جامعه حسابداران رسمی ایران تعداد موسسه های حسابرسی 242 موسسه ( شامل 57 موسسه که قبل از تشکیل جامعه نیز فعال     بوده اند ) تعداد شرکای 773 نفر ، تعداد کارکنان شاغل در موسسه ها 204 نفر ، شاغل در سازمان حسابرسی 243 نفر ، شاغل انفرادی 152 نفر و حسابداران رسمی غیر شاغل 511 نفر هستند که در مجمع تعداد حسابداران رسمی ایران به 1883 نفر رسید .

17 موسسه با دو شریک کار میکنند که باید ظرف 6 ماه تعداد شرکاء به 3 نفر برسد . تعداد 172 موسسه با 3 شریک ، 37 موسسه با 4 شریک ، 8 موسسه با 5 شریک ، 3 موسسه با 6 شریک و2 موسسه با 8 شریک فعالیت دارند .

از مجموع 220 موسسه ، 51 موسسه (یعنی 23درصد از موسسه ها ) 57 درصد درآند را دارند که درآمد هر یک بیش از 10 میلیارد ریال در سال است .

تعداد 60 موسسه (یعنی 27 درصد موسسه ها ) درآمد بین 5 تا 10 میلیارد ریال دارند که 26 درصد درآمد کل را در اختیار دارند . بقیه یعنی 109 موسسه ، (معادل 50 درصد کل موسسه ها ) ، 17 درصد درآمد رادارند و درآمد سالانه آنها تا 5 میلیارد ریال  در سال است .

صالح

بدنیست برای تمرکز بحث اشاره که از 242 موسسه ، حدود 110 موسسه در فهرست موسسه های حسابرسی معتمد بورس اوراق بهادار وبقیه یا موسسه های کوچک هستند یا موسسه هایی که نخواسته اند یا نتوانسته اند موسسه معتمد بورس باشند . از همین 110 موسسه تا آنجا که بخاطر دارم حدود 33 درصد اصلاٌ کار بورسی ندارند ، حدود 30 درصد فقط یک کار بورسی دارند و حدود 37 درصد بقیه جزو آنهایی هستند که بیش از دو کاربورسی داشته اند که از میان آنها شاید 5 یا 6 موسسه بیشتر نیستند که عمده کارهای بورسی را در اختیار دارند .

صفار

پرسش اول این است که اصول حاکم بر موسسه های حسابرسی کدام است و این اصول چه محاسن اصلی و چه معایب اصلی دارند ؟

 

IMG 1095 resize resize

بختیاری

ابتدا میخواهم تا حدی که اطلاعات اجازه دهد ویژگیهای موسسه های ایرانی را با موسسه های خارجی مرو کنم . خواهیم دید که شرایط کاملاً با هم متفاوت است . در چرخه کاری موسسه های حسابرسی ما از هم گسیختگی ، و عدم انسجام وجود دارد پراکندگی کارهای حسابرسی ، شکل استفاده از نیروها ، برقراری اصول و انضباط حرفه ای ، پراکندگی محافل حرفه ای ، نحوه پاسخگویی که در مورد تمامی موسسه ها صادقانه ویا یکسان به نظر نمیرسد وارتباطات بین موسسه ها با شرکتها ، در واقع اصولی وجود دارد که پیکره و گستره موسسه ها را تشکیل میدهد ، اما چندان مستحکم و منصفانه برقرار نشده است . چگونه ممکن است 5 موسسه کارمتعددی داشته باشند اما 33 موسسه فقط یک کار بورسی ؟ در این مسائل ، اگر نگوییم صددرصد ولی بخش مهمی برمیگردد به ارتباطات .

البته توانمندی ، شهرت ، امکانات ، سابقه ، تجربیات ، نیروهای حرفه ای ، تسلی و انضباط ، اینها همه در جایگاه موسسه موثر است و در جای خود نیز مفهوم کاملاً درستی دارد ، اما این ، همه داستان نیست. این اصولی است که بر موسسه های ما حاکم است ولی مسائل زیاد دیگری هم برآن سایه افکن است که جای بحث و گفتگو دارد .

 

IMG 1104 resize resize

نظری

بهرحال آیا اساساً درایران اصولی بر موسسه های حسابرسی حاکم هست ؟

بختیاری

بطور طبیعی انجام هر کاری باید مبتنی برانضباط خاص و منطبق با اصول پذیرفته شده جهانی و استاندارد های رایج بوده و برای اعضای حرفه پذیرفتنی باشد . در حرفه حسابرسی ایران اگر نگویم چنین نیست ، باید بگویم کمرنگ است . تردیدی نیست که وقتی حتی یک مغازه باز میکنیم باید ضوابط انضباطی برای این مغازه داشته باشیم . در حالی که ما با اصولی که باید حاکم برموسسه حسابرسی حرفه ای و آن هم در سطح قابل قبول در جامعه حرفه ای باشد ، فاصله داریم .

نظری

اگر اساساً اصولی حاکم نباشد پس باید انتظار داشته باشیم که موازین حرفه ای به دقت رعایت شود. اگر بدنبال کیفیت حسابرسی هستیم یکی از پایه های کیفیت حسابرسی ، رعایت موازین حرفه ای است .

بختیاری

قدر مسلم اصولی بر موسسه های حسابرسی ناظر است و نمیتوان گفت که اصولی وجود ندارد ، بطور حتم انیطور نیست . اما این اصول به سطح مورد انتظار نرسیده است . در رابطه با اخلاق و ضوابط  حرفه ای ، بطور قطع به یقین زحمات بسیار زیادی کشیده شده ومطمئناً مباحث طولانی پشت این داستان وجود داشته که تا به اینجا رسیده ، اما اگر تصور کنیم اصولی که روی کاغذ داریم در عمل هم بکار گرفته میشود ، بسیار ساده اندیشی است .

صالح

در ادامه بحث لازم است بین آئین رفتار حرفه ای ، یا اصول و ضوابط انجام کار حرفه ای وبحث موسسه داری و مدیریت موسسه بصورت کلان ، که موضوع اصلی این میز گرد است ،  تفکیک قائل شویم . اگر با این دید به بحث اداه دهیم ، اینکه ما اصول حاکمی داریم یا نه ، قطعاً داریم ومیتوانیم آنرا به سه گروه تقسیم کینم.یک گروه ضوابط قانونی است ، که منشا ان قانون تشکیل جامعه حسابداران رسمی است که ضوابط اصلی تشکیل موسسه ای حسابرسی را تعیین کرده است . گروه دیگر اصول حرفه ای است که به بحث اخلاق حرفه ای ونحوه به کارگیری آن مربوط میشود که حسابداران  رسمی با ایجاد موسسه و اعمال آن به دنبال رونق و گسترش کسب و کاری خود هستند .

اصول و ضوابط سه گانه فوق بهر حال وجود دارند ولی چه کاستیهایی نسبت به جوامع پیشرفته دارند بحث مفصلی است . میتوان یک لیست خیلی بلند بالا از تفاوتها وکاستیها تهیه کرد .بطور مثال  قوانین لازم وکافی برای تعیین شرایط ایجاد موسسه وضع نشده ، اعضای جدید خیلی جوانند ، آنقدر که تجربه اولیه وقدیمی همآنقدر پیر هستند که دیگر توان ایجاد تشکیلات بنیادی ورو به رشد را ندارند وبسیار از موارد دیگر .

به اعتقاد من اصلی ترین مشکل ما یا اصلی ترین کاستی ما نسبت به کشورها ، این است که موسسه های ما شریک محور هستند تا بنیان محوریا ساختار محور.

به عبارت دیگر میتوان به جرات بگویم که تقربیاً در ایران هیچ موسسه ای حداقل بعد از تشکیل جامعه ایجاد نشده که هدف اصلی آن پی ریزی بنیانها وساختارهای یک موسسه مستحکم به مفهوم امروزی ویا به کارگیری مدیریت علمی باشد ، تمامی شرایط لازم برای فعالیت یک موسسه پایدار را در نظر گرفته وبراساس آن پیشرفت و بزرگ شده باشد .

اینروزها در مورد بزرگ شدن موسسه های حسابرسی زیاد صحبت میشود . برای مثال گفته میشود که تعداد شرکای فلان موسسه به12 نفر شریک رسیده ویا تعدادکارکنانش یا مبلغ درآمدش به فلان حد رسیده است . من معتقد نیستم که بزرگی به این معنی باشد ، یعنی هیچکدام از این شاخصها الزاماً نشان نمیدهد که موسسه به دلیل ایجاد ساختارهای لازم بزرگ شده باشد . بطور اساسی آنچه که من فکرمیکنم در حال حاضر کسری داریم، عدم فعالیت موسسه ها بر پایه ساختار محوری است .

عوامل زیادی در این وضعیت موثرند جوان بودن موسسه ها ، نقص قوانین ، مسائل فرهنگی ، و اینکه اکثر ما همچنان فکر میکنیم که کار گروهی با فرهنگ ما سازگاری ندارد این عوامل موجب بروز اختلاف های عمده بین شرکای بعضی موسسه ها وایجاد مشکلات اساسی در سطح جامعه حرفه ای شده است. بطوری که به توصیه شورایعالی ، اخیراً کمیته موسسه های حسابرسی جامعه حسابداران رسمی ، الگویی برای توافقنامه شرکا تهیه و پس از صرف وقت بسیار ، پیش نویس آن به نظر خواهی گذاشته   شد . به نظر میرسد که این پیش نویس با استقبال بسیاری روبه رو شده باشد .

 

نظری

شما اشاره کردید موسسه های ما شریک محور هستند . مگر در سطح بین اللملی غیر از این است ؟ هرسال در گزارشهای موسسه های معتبر می بینیم که با افتخار اعلام میکنند که چه تعداد به شرکای موسسه شان اضافه شده است . شما چه تفاوتی بین شریک و ساختار می بینید ؟

صالح

تعداد شریک میتواند یکی از عوامل اعتبارموسسه باشد . ولی نکته اینجاست که در موسسه ساختار محور انتخاب شریک هم براساس ساختار تعریف شده و روشن است و در موسسه شریک محور ، ساختاری که چگونه این شرکا با هم ارتباط داشته باشند ، چگونه کارها انجام شود . چگونه تقسیم کار شود . چگونه موسسه اداره بشود . وجود ندارد.

نظری

میتوان گفت آنچه که در سازمانها با عنوان اصول راهبری سازمان مطرح میشود . در موسسه های حسابرسی ما وجود ندارد؟

DSC 1036 resize resize

صالح

به اعتقاد من اگر هست خیلی کمرنگ ، سست وتعریف نشده است .

یزدی

 قبل از اینکه پاسخ سئوال اصلی را بدهم ، با توجه به طرح موضوع شریک محوری و ساختار محوری   اجازه میخواهم از زاویه دیگری به بحث شریک محوری نگاه کنم در شرایط فعلی جذب کار توسط موسسه ها عمدتاً نه به نام موسسه ها بلکه به نام شرکاست . ممکن است موسسه ای با چندین شریک داشته باشیم، ولی کار ها به اسم افراد میآید ونام موسسه خیلی مطرح موسسه خیلی مطرح نیست.

در جامعه حسابداران رسمی اگر به سمتی برویم که نام موسسه کار بیاورد ، به تعریف ساختار محوری نزدیک میشویم و آن موقع میتوان گفت که ما به ایده ال رسیده ایم . بطور عمده در موسسه های حسابرسی ، شاغلین انفرادی با پوسته موسسه مشغول کارند و بدون توجه به مسئولیت تضامنی که دارند، هر یک از شرکا کارهای خود را انجام میدهند .برای رفع مشکلات ناشی از این شیوه کارکردن که اصطلاحاً به جزیره ای معروف شده است همکاران در کار گروه موسسه های حسابرسی زحمت کشیدند و مشارکت نامه ای تهیه کرده اند که بسیار خوب تنظیم شده و در جهت موسسه محوری است .  اختلافات بسیار زیادی بین شرکا بدلیل همین جزیره ای کار کردن در جامعه حسابداران داریم که برخی به تنبیه انضباطی منجر میشود و برخی هم با کمک حکم حل میشود . این بحث مهمی است و به نظرم باید به آن توجه کنیم . باید به سمتی حرکت کنیم که نام موسسه کار بیاورد و ساختار محور باشد و نه شریک محور.

در ایران ، تعداد شرکا نماینده بزرگ بودن موسسه نیست چرا که بعضی از سهامداران 1 درصد یا نیم درصد بیشتر سهم ندارند . ودر واقع شریک حقوق بگیر هستند تا اینکه شریک واقعیت تاثیر گذار برفرایند تصمیم گیری .

در مورد سئوال اصلی یعنی اصول حاکم بر موسسه های حسابرسی نیز باید عرض کنم اهم مقررات ناظر برموسسه های حسابرسی نیز اگر بعنوان های این مقررات اشاره داشته باشم ، عبارتند از اساسنامه جامعه ، آئین رفتارحرفه ای ، آئین نامه تبصره 4 قانون تشکیل جامعه ، آئین نامه سقف مجاز ، دستورالعمل اجرایی مواد 2 و6 سقف مجاز، اساسنامه نمونه ، مشارکت نامه که امیدوارم بزودی هم الزام آور شود ، آئین نامه اجرایی موسسه ها ، آئین نامه نظارت حرفه ای و آئین نامه انضباظی.

اضافه کردن نظر


کد امنیتی
تازه سازی

کلام بی صدا

معرفی کتاب

eneymes خیلی کم پیش می­آید که پیشگفتار یا مقدمه یک کتاب یا مقدمه مولف و مترجم رو بخوانم. به عنوان یک مبتدی معمولا این نوشت­ها بدون اینکه بخواهم، جهت­گیری...

مصاحبه

تولدمون مبارک !

powered by DPA-ME.com